NÜFUSUN GELİŞİMİ, DAĞILIŞI VE NİTELİKLERİ

NÜFUSUN GELİŞİMİ, DAĞILIŞI VE NİTELİKLERİ


Konular
*  NÜFUS VE NÜFUS SAYIMLARI
*  Nüfus Sayımları Neden Yapılır?
*  DÜNYA NÜFUSUNUN TARİHSEL ARTIŞ VE DEĞİŞİMİ
*  Dünya Nüfusu Sürekli Artacak mı?
*  DÜNYADA NÜFUSUN ALANSAL DAĞILIŞI
*  KIta Nüfusları Neden Farklıdır?
*  DÜNYADA NÜFUS ARTIŞI
*  NÜFUS PİRAMİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ

Eksen Eğikliği ve Yıllık Hareketin Sonuçları

1-) Matematik İklim Kuşakları Oluşur.
2) Mevsimler Oluşur.
3) Aynı anda farklı yarım kürelerde farklı iklimler yaşanır.
4) Yıl içinde bir yere güneş ışınlarının geliş açıları sürekli değişir. Böylecesıcaklıklar ve gölge boyları değişir.
5) Gece - Gündüz süreleri ve farkları da sürekli değişir.
6) Aydınlanma çemberi oluşur. (Gece gündüzü ayıran sınır.)
7) Karalar ve denizler yıl içinde farklı ısınırlar ve bu fark Muson Rüzgarlarını oluşturur.
8) Yıllık sıcaklık farkları oluşur.
9) Güneşin doğuş ve batış saatleri ve yeri sürekli değişir.
10) Güneşin ufuk düzlemindeki yükseltiside sürekli değişir.

Meridyenler Ve Özellikleri

İki kutbu birleştiren yarım çemberlere meridyen denir.

Meridyenler Ve Özellikleri

1-) Bütün meridyenler kutuplarda birleşirler.

2-) Toplam sayıları 360 ' dır.

3-) Başlangıç Meridyeni 0° ' dir ve Londra ' nın Greenwich kasabasından geçer.

4-) Doğuya ve Batıya doğru dereceleri büyür.

5-) İki meridyen arası zaman farkı 4 dakikadır.

6-) Meridyenler arası mesafe Ekvatordan kutuplara doğru azalır. Yalnızca Ekvator üzerindeki iki meridyen arası 111 km ' dir.

7-) Her meridyenin kendisini 180° tamamlayan bir anti meridyeni vardır.

Not: 180° tarih değiştirme çizgisidir.

Atmosferin Katmanları

1-) Troposfer : Atmosferin yere dokunan en alt katmanıdır.

•  Su buharının %100 ü , diğer gazların % 75 i Troposferdir.
• Canlı yaşamı yalnızca bu katmandadır.
• Yer çekimine bağlı olarak gazların en yoğun olduğu katmandır.
• İklim olayları yalnızca bu katmanda oluşur.
• Yerden yükseldikçe her 100mm de 0,5°C sıcaklık azalır.
• Yatay ve dikey hava akımları bu katmanda görülür.

2-) Stratosfer : 

• Güneş ışınlarının en az tutulduğu katmandır - 50°
• Alt bölümde yatay hava haraketlerinin görüldüğü Trapopoz yer alır. (Jet Rüzgar)

NÜFUS VE YERLEŞMENİN DAĞILIŞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

A-DOĞAL FAKTÖRLER(FİZİKİ)
1-Yeryüzü Şekilleri:

a)Dağların Uzanışı

b)Eğim

c)Bakı

d)Yükselti

2-İklim:

a)Yağış

b)Sıcaklık

3-Su Kaynakları

4-Kara ve Denizlerin Dağılışı

5-Jeolojik Yapı ve Toprak Çeşitleri

6-Bitki Örtüsü

Sulardan Yararlanma

Sulardan Yararlanma
AKARSULARDAN YARARLANMA

Sulama
Enerji
Rafting
Balıkılık
Hidroelektrik üretimi (Fırat, Dicle, Kızılırmak v.s) :

Yurdumuzdaki akarsuların belirli yerlerine barajlar kurularak bu barajlardan elektrik üretimi yapılmaktadır. Böylece yurt ekonomisine önemli katkıda bulunmaktadır.
İçme ve kullanma suyu : 

Özellikle büyük şehirlerimizin içme suyu ihtiyacı barajlarımızdan sağlanmaktadır.

Baraj

Baraj Nedir?

Barajlar, genellikle dağların arasına, nehir sularının yolunu keserek arkasında göl oluşturmak amacıyla inşa edilirler. Barajlar nehir sularını kontrol için yapılırlar. Barajlar toprak dolgu, kaya dolgu veya beton olabilirler.Karakaya Barajı
Barajlardan Elektrik Nasıl Üretilir?

Hidroelektrik santrallar akan suyun gücünü elektriğe dönüştürürler. Akan su içindeki enerji miktarını suyun akış veya düşüş hızı tayin eder. Büyük bir nehirde akan su büyük miktarda enerji taşımaktadır. Ya da su çok yüksek bir noktadan düşürüldüğünde de yine yüksek miktarda enerji elde edilir. Her iki yolla da kanal yada borular içine alınan su, türbinlere doğru akar, elektrik üretimi için pervane gibi kolları olan türbinlerin dönmesini sağlar. Türbinler jeneratörlere bağlıdır ve mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürürler.

Türkiye'de işletilmekte olan toplam 125 adet hidroelektrik santral vardır.

Topraklar

ZONAL TOPRAKLAR ( YERLİ TOPRAKLAR )



Ülkemizde düz ve hafif eğimli alanlarda iklim şartlarının etkisi altında oluşan fiziksel ve kimyasal özellikleri açısından farklı horizonlar ve katlar gösteren topraklardır.

KIRMIZI RENKLİ AKDENİZ TOPRAKLARI ( TERRA – ROSSA )



Bu topraklar, Marmara Bölgesi’nin güney kesimi ile Ege Bölümü ile Akdeniz Bölgesi’nin tamamında görülmektedir.
Kireçtaşı marn kil ve konglomera ve gnayslar üzerine oluşmuş topraklardır. Toprağın rengi kırmızı acık kırmızı ve sarı renktedir. Toprak iri taneli ve killidir. Toprak kireç taşı üzerinde oluşsa bile kireçli bir yapıda değildir bunun sebebi yeterince yıkanmış olmasıdır.

Toros dağlarında 1000 m den yüksek sahalarda toprağın rengi organik madde birikiminden dolayı koyulaşarak kırmızımsı kahve ve kahverengine dönüşmektedir.

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE GEÇİM TARZLARI

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE GEÇİM TARZLARI



Tarih Çağları Boyunca İnsanların Geçim ve Yaşam Tarzlarında Değişmeler Gerçekleşmiştir. Öncelikle Bu Tarihsel Süreci Gözden GeçirelimPaleolitik Çağ

• Bu çağda insanlar avcılık ve besin toplayıcılığı ile geçiniyorlardı.

• Barınakları kaya sığınaklarıydı.

• Küçük gruplar halinde ve göçebe olarak yaşarlardı

Nüfus ve Göç

Nüfus Sayımları
NÜFUS SAYIMLARI

Nüfus sayımı

Bir ülkenin sınırları içinde yaşayan kişilere yönelik demografik, ekonomik ve sosyal verilerin toplanması ve bu verilerin değerlendirilmesi işlemine nüfus sayımı denilmektedir. (Belli bir ülkede yaşayan insanların belli bir günde sayılması demektir )Sayımın yapıldığı güne “ sayım günü” denir.

Tarih boyunca çeşitli amaçlarla birçok nüfus sayımları yapılmıştır. Ancak yapılan sayımlar bu günkü sayımlarla aynı özellikte olmayıp günümüz sayımlarına göre yapılış, amaç, elde edilen sonuçlar bakımından oldukça yetersiz durumda idi.

Bitkiler

DÜNYAYI KAPLAYAN ÖRTÜ:

BİTKİLER

Dünya Bitki Örtüsü Haritası

Yeryüzünde Bitki Örtüsünün Dağılışını Etkileyen Faktörler

1-İklimin Etkisi

a)Yağış Faktörü: 

Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını ve bunların miktarının az ya da çok olmasını belirler.

Her bitkinin istediği su miktarı farklıdır. Yağışlı bölgelerde gür bitki toplulukları görülürken kurak bölgelerde bitki örtüsü seyrekleşir, çöllerde kurakçıl ve seyrek bazı otlara ve çalılara rastlanır.b)Sıcaklık faktörü:

Bitkilerin gelişebilmesi için belli bir sıcaklığın olması gerekir. Sıcaklık bir yerdeki bitki türlerini belirler örneğin ağaçların iğne yada geniş yapraklı olmasını belirler. Sıcak orta kuşakta her tür bitki yetişme alanı bulabilirken soğuk kutup bölgelerinde ve yükseklerde düşük sıcaklık şartları nedeniyle bir çok bitkiye rastlanmaz.

TOPRAKLARIN OLUŞUMU, KATMANLARI VE ÇEŞİTLERİ

TOPRAĞIN HİKÂYESİ

TOPRAKLARIN OLUŞUMU, KATMANLARI VE ÇEŞİTLERİ



TOPRAK: 

Toprak taşların parçalanması ve ayrışmasıyla meydana gelen, içerisinde çeşitli canlı kalıntıları, hava ve su bulunan, içerdiği organik madde ve minerallerle bitkilere besin kaynağı olan gevşek yer örtüsüdür. Toprağı oluşturan başlıca unsurlar, kum, kil, kalker, organik maddeler, su ve havadır.
HUMUS:

Organik kalıntılar ve özellikle bunları çürümesiyle meydana gelen, mikroorganizmalar açısından zengin olan, organik maddedir.

Kaynaklar

Kaynaklar
Kaynaklar yeryüzüne çıkış özelliklerine göre değişirler;1-Yamaç Kaynakları: Dağ ve vadi yamaçlarında geçirimli tabakanın yeryüzüne çıktığı yerdir.

Yamaç Kaynağı
2- Fay Kaynakları: Yeraltı sularının Fay Çatlaklarından yeryüzüne çıktığı kaynaklardır. Bazılarının suları derinlerden geldiği için sıcak olur. Buralara Kaplıca, Ilıca veya Çermik denir.3- Karstik Kaynaklar: Kalkerli arazilerin çatlaklarından sızan suların toplanıp yeryüzüne çıkmasıyla oluşur. Bu suların en önemli özelliği kireçli oluşlarıdır.
Karstik Kaynak
4- Artezyen Kaynakları: Özellikle kıvrımlı sahalardaki çanaklaşmış arazilerde 2 geçirimsiz tabaka arasında kalmış yeraltı suyunun çanağın tabanının ****nmesiyle çıkan basınçlı kaynaktır.

Artezyen Kaynak
5- Gayzer Kaynaklar: Volkanik sahalarda magmanın etkisiyle yeraltı suyunun sıcak su ve buhar olarak dışarı çıkması ile oluşan kaynaklardır. Denizli-Sarayköy de örneğini görmek mümkündür.

Göllerin ÇEŞİTLERİ

Göllerin ÇEŞİTLERİ
a.Tektonik Göller:

Yer kabuğunun çökmesi veya kırılması neticesinde meydana gelen çukurluklara suların dolmasıyla oluşurlar. Dünya’nın en derin gölü olan Baykal Gölü (1741 m), Lût Gölü, Hazar Gölü ve Çad Gölü yeryüzündeki başlıca büyük tektonik göllerdir.
Kuş Gölü- Tektonik Göl


Ülkemizdeki başlıca tektonik göller ise şunlardır:

Marmara Bölgesi’nde; Sapanca, İznik, Ulubat ve Manyas gölleri,
Ege Bölgesi’nde; Simav Gölü,
Göller Yöresi’nde; Beyşehir, Eğirdir, Acıgöl, Burdur, Ilgın (Çavuşçu), Akşehir, Eber, Suğla ve Kovada gölleri,
İç Anadolu Bölgesi’nde; Tuz, Seyfe ve Tuzla gölleri,
Doğu Anadolu Bölgesi’nde Hazar, Hozapin ve Van gölleri.

AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ

AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ


Akarsu kaynağı: Akarsuyun doğduğu yerdir.

Akarsu ağzı: Akarsuyun herhangi bir denize veya göle döküldüğü yerdir.

Akarsu yatağı: Kaynakla ağız arasında uzanan, akarsuyun içinden aktığı çukurluktur.

Akarsu vadisi: Akarsuların, içinde aktıkları yatağı aşındırmalarıyla ortaya çıkan çukurluktur.

OKYANUSLAR

OKYANUSLAR



Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Deniz ise karalar arasına veya kenarına sokulmuş kollardır. İç deniz karaların çok fazla içlerine sokulmuş kollardır. Kıtaların kenarında bulunan, okyanuslarla çok daha geniş alanlarda bağlanan denizlere kenar deniz adı verilir.





Okyanuslar denizlere göre çok daha geniş ve derindir. Dünya üzerinde üç büyük okyanus vardır. Bunlar Amerika kıtaları ile Asya ve Okyanusya arasında bulunan Büyük okyanus,Amerika kıtaları ile Avrupa ve Afrika arasında bulunan Atlas okyanusu, Asya’nın güneyi, Afrika ve Okyanusya arasında ise Hint okyanusu yer alır. Bu okyanuslar güney yarım kürede Antarktika çevresinde birleşerek tek bir su kütlesi oluştururlar

Dünya yıllık ortalama yağış haritası

Dünya yıllık ortalama yağış haritası



Dünyamıza baktığımızda yüzeyinde hem büyük su kütlelerini hem de kara parçalarını görürüz. Bütün dünya yüzeyinin %71 ini denizler, %29 unu karalar oluşturur. Ancak bu oran kuzey ve güney yarımkürede değişir. Çünkü buralarda kara ve denizlerin oranı farklıdır. Kuzey yarımkürede karalar %39, denizler %61 oranında yer tutar. Güney yarımkürede ise karalar %19, denizler %81 yer kaplar. Gördüğünüz gibi karaların kapladığı alan kuzey yarım kürede daha geniştir. Asya, Avrupa, Kuzey Amerika, Afrika'nın büyük bir kısmı kuzey de kalır. Güney Amerika, Afrika'nın güneyi, Okyanusya ve Antarktika ise güney de kalır.

SU KAYNAKLARI

Kayaç Döngüsü

SU KAYNAKLARI
Su döngüsü

Dünyadaki su dağılımı


Su kaynağı
Tatlı su yüzdesi
Toplam su yüzdesi

Okyanuslar Denizler ve Körfezler
--
96.5

Buz tepeleri, Buzullar ve Kalıcı Kar
68.7
1.74

TOPOGRAFYA VE KAYAÇLAR

TOPOGRAFYA VE KAYAÇLAR 
YERKABUĞUNU OLUŞTURAN TAŞLAR



Yerkabuğu kayalardan meydana gelmiştir. Kayalar ise çeşitli minerallerin birleşmesiyle oluşmuştur.
MİNERAL: Belirli bir kimyasal bileşimi bulunan ve genelde katı haldeki rağmen cisimlere denir.
1-KATILAŞIM (PÜSKÜRÜK – VOLKANİK) TAŞLAR :
Magmanın yeryüzünde yada yeryüzüne yakın yerlerde soğumasıyla oluşan taşlardır. İki gruba ayrılırlar:a)İÇ PÜSKÜRÜK TAŞLAR: Magmanın yeryüzüne çıkmadan, yerkabuğunun içinde soğuyup katılaşmasıyla oluşurlar. Bunlara aynı zamanda derinlik kayaçları da denir. Ör: Granit, Siyenit, Diyorit, Gabro.