Günlük

Günlük  

Öznel anlatım ağırlıklıdır. Samimi bir dil kullanılır.
Günlük yazarlarları bazen ruh tahlillerine, iç iç konuşmalarına ağrlık vaerebilir.
Günlüğe Tanzmat'tan önce Ruzname deniliyordu.
Yayımlanmış ilk günlük, Direktör Ali Bey'in "Seyehat Jurnali" adlı eseridir.

Günlük Türünde Eser Veren Yazar ve Eserleri :

Nurullah Ataç : Günce, Uçuş Günlüğü,
Salah Birsel : Günlük, Aynalar Günlüğü
Oğuz Atay : Günlük
Falih Rıfkı Atay : Yolculuk defteri
Tomris Uyar : Gündökümü, Sesler, Günlerin Tortusu
Celal Süreya : Günler
Ahmet Refik : Kafkas Yollarında

Anı

Anı

Yaşanmış olaylar yazılır.
Anı, günlüğe göre daha nesneldir.
Olayları yaşayan kişinin anlatması inandırıcılık yönünü kuvvetlendirir.

Batı'da Anı Türünde Eser Veren Yazar ve Eserleri :

J.J Rouseau : İtiraflar
Andre Gide : Jurnaller
Victor Hugo : Gördüklerim

Bizim Edebiyatımızda :

Namık Kemal : Magosa Hatıraları
Ziya Paşa : Defter-i Amal
Muallim Naci : Ömer'in Çocukluğu
Halit Ziya :  Kırk Yıl, Saray ve Ötesi
Cenap Şahabettin : Hac Yolunda
Halide Edip : Türk'ün Ateşle İmtihanı

Biyografi ve Gezi Yazısı

Biyografi

Önemli kişilerin hayatlarının anatıldığı yazılara denir.
Kronolojik sıra izlenir.
Kullanılan dil açık ve sade olmalıdır.
Divan Edebiyatında "Tezkire" denir.
Türk Edebiyatında İlk biyografik eser "Tezkiretü'l - Evliya"dır.


Gezi Yazısı

Gezilen yerlerin coğrafi özellikleriyle birlikte, tarihi yapısı , mimarisi ,kültürü
gelenek ve görenekleri hakkında bilgi verir.
Nesnel ifadelerin yanı sıra öznel ifadelerde kullanılabilir.
Var olan şeyler ilgi çekici şekilde anlatılır.
Açıklayıcı ve Betimleyici anlatım çeşidi tercih edilir.
Bu türün ilk örneği Babur Şah'ın "Babür name " eseridir.

Bu Türde Eser Veren Yazarlar ve Eserleri :

Seydi Ali Reis : Mir'atü'lMemalik ( ilk )
Evliya Çelebi : Seyahatname
Yirmisekiz Mehmet Çelebi : Fransa Sefaretnamesi
Ahmet Mithat : Avrupa'da Bir Cevelan ( İlk Modern )
Cenap Şahabettin : Hac Yolunda, Avrupa Mektupları
Falih Rıfkı Atay : Denizaşırı, Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları, Gezerek Gördüklerim
Katip Çelebi : Cihannüma
Sadri Erdem : Bir Vagon Penceresinden

Sohbet ve Haber Yazıları

Sohbet

Bir yazarın, kişisel görüş ve düşüncelerini sohbet edermiş gibi yazdığı fikir yazılarıdır.
Makale planına göre yazılır ama üslup yönüyle makaleden ayrılır.
Senli benli , samimi bir anlatı vardır.
Nükteden, halk fıkralarından, hatıralardan yararlanılır.
Düşünceler fazla derine inilmeden anlatılır.
Yazarın düşüncesini ispatlamak gibi bir kaygısı yoktur.

Bu Türde Eser Veren Yazarlar Ve Eserleri :

Şevket Rado : Eşref Saati, Ümit Dünyası, Hayat Böyledir
Nurullah Ataç : Söyleşiler
Ahmet Rasim : Ramazan Sohbetleri
Suut Kemal : Edebiyat Sohbetleri
Melih Cevdet Anday : Dilimiz Üzerine Konuşmalar


Haber Yazıları

Dili açık ve anlaşılır olmalıdır.
Haber doğru, ilgi çekici ve önemli olmalıdır.
Objektif bir biçimde yazılmalıdır.
Haber yorumsuz verilmeli, yorum okuyucuya bırakılmalı.
5N - 1K ilkesine uyulur.

Fıkra

Fıkra

Bir yazarın günlük olaylara ya da ülke toplum sorunlarına ait herhangi bir konu üzerindeki
düşüncelerini anlatan yazılardır.
Yazar düşüncesini ispatlamak zorunda değildir.
Akıcı, yalın, açık bir anlatım tercih edilir.
Yazıldığı dönemin siyasal,ekonomik ve sanatsal durumunu yansıtır.

Tanzimat'tan günümüze fıkra yazan sanatçılar:
Namık Kemal, Ahmet Rasim, Ahmet Haşim, Falih Rıfkı Atay, Peyami Safa...

Deneme

 Deneme

Herhangi bir konuda kesin hükümlere varmadan yazılan yazılardır.
Yazar anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir.
Yazar kendi kedine konuşuyormuş gibi bir üslup kullanılır.
Deneme Batı'da Monteigne ile başlar.
Türk Edebiyatında ise Servetifünun döneminde başlar.

Bu Türde Eser Veren Yazarlar :

Ahmet Haşim, Ahmet Rasim, Refik Halit Karay, Falih Rıfkı Atay, Nurullah Ataç,